ئیعجازی عیلمی لە ئیسلام 5 – دڵ شوێنگەی بیرکردنەوەیە

سڵاو بەڕێزان،

ئەم بابەتە تەواوکەری زنجیرە بابەتەکانی ئیعجازی عیلمییە لە ئیسلام و قوڕئان، بۆ خوێندنەوەی بابەتەکانیتری سەر بەم زنجیرەیە ئەوا سەرێک لەو بەستەرە بدە.

هەروەک وتمان، قوڕئان پڕیەتی لە هەڵەی زۆر زۆر زەق، بۆ شاردنەوەی ئەوە، ئیعجازییەکان هەڵساون بە داهێنانی یارییەکی نوێ کە پێی دەڵێن (ئیعجازی عیلمی)، کە زۆر ساکارانە هەڵدەستن بە گۆڕینی واتای وشەکان وەیاخۆ هەڵدەستن بە هەڵبەستنی چەند لێکۆڵینەوەیەکی زانستی و لکاندنیان بە زانایانی ڕۆژاوا. ئەگەر سەیر بکەی، زۆری ئیعجازەکانیان، نە ناوی لێکۆڵینەوەکەی تێدایە (تەنها دەنووسن، لێکۆڵینەوەیەک لە بواری …)، نە ناوی زانکۆکەی تێدایە (لەوانەیە تەنها ناوی وڵاتەکە بنووسن)، نە ناوی زاناکەی تێدایە (بێگومان، ئەوە دواهەمین شتە کە بینووسن)، وە نە هیچ بەستەرێکی بۆ سەرچاوەی لێکۆڵینەوەکە هەیە. هۆیەکەش بە کورتی ئەوەیە، کە ئەم لێکۆڵینەوەیە لە ئەسڵا وجوودی نییە.

یەک لە هەڵە هەرە زەقەکانی قوڕئان، ئەو باوەڕەیە، کە مرۆڤ بەهۆی دڵییەوە بیردەکاتەوە نەوەک مێشکی! ئەم هەڵەیە باوبووە لەلایەن پێشینەکان.هەر بۆ نموونە فیرعەونییەکان لە کاتی مۆمیاکردن مێشکەکانیان فڕێدەدا چونکە وایان دەزانی هیچ سوودێکی نییە، و دڵەکانیان دەهێشتەوە، چونکە وایاندەزانی کە ئەمە سەرچاوەی بیرکردنەوەیە. گەر سەیری زمانی عەرەبی (یان کوردی)‌بکەین، ئەوا شوێنپێی ئەوە هەر ماوە، هەروەک دڵ بۆ سۆز و هەست بەکار دەینین. محەمەدیش هەمان ئەو هەڵانەی لە قوڕئانەکەی باسکردووە و جەختیکردووە لەسەر ئەوەی کە دڵ شوێنی بیرکردنەوە و زانین و تێڕامان و هەست و ئیمانە، نەوەک مێشک. وەک لە قوڕئاندا دەڵێت:

لهم قلوب لا يفقهون بها و لهم اعين لا يبصرون بها

واتە: ئەوانە دڵێکیان هەیە کە پێی تێناگەن و چاوانێکیان هەیە کە پێیانەوە نابینن

و جعلنا على قلوبهم اكنة ان يفقهوه و في اذانهم وقرا

واتە:‌ لەسەر دڵەکانیانەوە مۆرێکمان داناوە تا تێنەگەن و لەسەر گوێچکەکانیان بەربەستێک

افلا يتدبرون القران ام على قلوب اقفالها

واتە:‌ ئایا لە قوڕئان ڕانامینێن یان دڵتان قوفڵی لەسەرە

قلوب يعقلون بها

واتە: دڵانێک کە پێی بیردەکەنەوە

افلم يسيروا في الارض فتكون لهم قلوب يعقلون بها او اذان يسمعون بها فانها لا تعمى الابصار و لكن تعمى القلوب التي في الصدور

واتە: ئایا بە زەویا گوزەرتان نەکردووە تا دڵانێکتان هەبێت پێی تێبفکرن، یان گوێچکەگەلێک پێی گوێتان لێبێت، خۆ ئەو چاوانتان کوێر ناکا، بەڵکوو دڵانتان کوێردەکا ئەوەی لە سینەتانە

والله عليم بذات الصدور

واتە:‌خوا زانایە بەوەی لە سینگتانایە

قد بدت البغضاء من افواههم و ما تخفي صدورهم اكبر

واتە: غەزەب لە دەمیانەوە دیارە و سنگەکانیان زۆریان بۆ ناشارێتەوە

خۆ حاڵی حەدیسەکانی محەمەدیش چ لە قوڕئانەکەی باشتر نییە، لە حەدیسەکانیشی دەڵێت:

ان النبي الله صلعم حدثهم ليلة اسري به: بينما انا في الحطيم و ربما قال في الحجر، مضطجعا، اذ اتاني ات، فقد قال و سمعته يقول: فشق بين هذه الى هذه فقلت للجارود و هو الى جنبي، ما يعني به قال من ثغرة نحره الى شعرته، و سمعته يقول من قصه الى شعرته فاستخرج قلبي ثم اتيت بطست من ذهب مملوءة ايمانا فغسل قلبي ثم حشي ثم اعيد

الراوي: مالك من صعصعة، المحدث: البخاري – الجامع الصحيح 3887

واتە:‌ ئەم حەدیسە باسی سینگ شەقکردنی محەمەد دەکات لەلایەن جبریلەوە، کە چۆن دڵەکەی بۆ پڕ کردووە لە ئیمان!!!

التقوى ههنا، و يشير الى صدره ثلاث مرات

الراوي: ابو هريرة، المحدث: مسلم – المسند الصحيح 2564

واتە:‌ تەقوا لێرەدایە، سێ جاران ئاماژەی بۆ سینگی کرد!

هەروەک لەو فەرموودانە و ئایەتانە بۆمان دەرکەوت، شوێنی بیرکردنەوە و تێگەیشتن و ئیمان دڵە نە مێشك، تەنانەت جارێکیش نە لە حەدیس نە لە قوڕئان نەهاتووە، کە مێشک ئەو ئەندامە بێت کە بەرپرسی بیرکردنەوە و تێگەیشتن و هەست و ئیمانە!!! خۆ ئێمە، ئێستا هیچ گومانمان نییە، کە بیرکردنەوە لە مێشکە نەوەک دڵ، دڵیش جگە لە پەستێنەری خوێن چیتر نییە. وەک وتمان، دڵ پەستێنەری خوێنە و فەرمان لە مێشکەوە وەردەگرێت و بەگوێرەی ئەو فەرمانانە خێرایی لێدانەکەی ڕێکدەخات. دڵ وەک ئەندامەکانیتر (گەدە، پەنکریاس، قۆڵۆن) ‌لەڕێگەی دەمارەوە بە مێشکەوە بەستراوەتەوە بۆ ڕێکخستنی کردارەکانیان. بەڵام داخەکەم هەندێک دەججال و ئیعجازی بانگەشەی ئەوە دەکەن کە ئەو دەمارەی نێوان مێشک و دڵ، بەڵگەی ئەوەیە کە دڵ شوێنی بیرکردنەوەیە!!! خۆ ئەگەر ئەوە قەبووڵ بکەین، خۆ ئەوە مانای ئەوەیە ئێمە بە گەدەشمانەوە بیردەکەینەوە!!

باشە، خۆ ئەگەر دڵ شوێنگەی ئیمان و باوەڕبێت، ئەگەر دڵی مەسیحییەک بێنین و لە لەشی موسڵمانێکی دابنێین، ئەو موسڵمانە دەبێتە مەسیحی؟؟ ئەگەر دڵ شوێنی بیرکردنەوە بێت، ئەی باشە مرۆڤ بیرکردنەوە لەدەست دەدات، ئەگەر دڵی دەسکردی بۆ دابنێین؟ مێشکی لەدەست دەدا؟ هەستی لەدەست دەدا؟ دەبێتە مولحید؟؟ ئەگەر مرۆڤ لەسەر ئایینی خۆی بمێنێتەوە، دوای چاندنی دڵی دەسکرد، یا هۆشی لەدەست نەدا، ئەوا واتە شوێنی هۆش و بیرکردنەوە و ئیمان لە مێشکە نەوەک دڵ!!

خۆ ئەگەر مرۆڤ شوێنێکی مێشکی تووشی شۆک بێت، ئەوا تووشی چەند ڕەنگدانەوەیەک دەبێت لە لەشی، وەک یادگارییەکان لەبیردەکات، یا کەیانی خۆی لەدەست دەدات، مێشکی لەدەست دەدات، هەستی لەدەست دەدات، بەڵێ ئەوە بەڵگەیە کە مێشک بەرپرسە لە هەموو ئەو شتانە نەوەک دڵ!

ئەمڕۆ کەسێک نییە بڵێت کە بیرکردنەوە بە مێشکە، ئەوە بووە بە بەشێک لە ڕابردوو، کەسێک نییە بەمە بڕوابکات، مەگەر مێشکی بەو دەججال و خوێنمژانەوە نەفرۆشتبێت. خۆ ئەگەر ئەو قوڕئانە لەلایەن دروستکەری ئەم گەردوونەوە هاتبێت، هەڵەی ئاوای تیادا نەدەبوو.. دە بیربکەنەوە، ئەوانە هەڵتاندەخەڵەتێنن..

هیوادارم، لێدوانەکانتان پشت ئەستوور بکەن بە بەڵگەی زانستی و دووربێت لە دەمارگیری ئایینی و جوێندان و بابەتی دوور لە ناوەڕۆکی باسەکە.

تێبینی:‌ ئەم بابەتەم لەم ڤیدیۆیەوە وەرگێڕاوە: http://www.youtube.com/watch?v=tJ5kOlX8bu8&feature=related

با مێشکەکانمان یارمەتیمان بدەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای دروست

مەم

بۆ ئەوەی بچیت بۆ بەهەشت

سڵاو بەڕێزان،

ئەم بابەتە، وەک بابەتەکانیتر نییە، کە هەڵەی ئایینەکان بەگشتی و ئیسلام بە تایبەتی بخاتە ڕوو، بەڵکوو ئەم بابەتە باس لەو ڕێیە دەکا، کە چوونە بەهەشت مسۆگەر دەکات و هیچ بوارێک بۆ هەڵەکردن ناهێڵێتەوە. ئێمە وەک دەزانین، ئایینەکان لە جیهاندا لە هەزاران تێپەڕیکردووە، هەر هەموو ئایینەکانیش خۆیان بە دروست دەزانن و پێڕەوانیان بە بەهەشت و سەرپێچیکەران بە دۆزەخ پاداشت دەدەنەوە. جا، ئاقڵ ئەو کەسەیە کە ئایینی ڕاست لە نێو ئەو هەزار ئایینە نادروستە دەدۆزێتەوە.

هەر کەسێک، گەر بیەوێت بە مسۆگەری لە دۆزەخ قوتاری بێت و بەهەشت مسۆگەر بکات، ئەوا بێگومان لەسەریەتی وردو درشتی ئەو هەموو ئایینانە بخوێنێت و هەڵیانبسەنگێنێت، لەخودی سەرچاوەی ئایینەکان خۆیانەوە، وە ئەگەر نا، ئەوە بێگومان خۆی دووچاری مەترسییەکی گەورە دەکاتەوە کە ئایینەکەی ڕاست نەبێت و بەنەزانی پێڕەوی ئایینێکی هەڵەبکات. بیهێنەرە پێشچاوی خۆت، ئەو کەسەی کە هەموو تەمەنی خۆی بۆ پەرستنی خوای هەڵە دەباتە سەر، خوا ڕاستەقینەکە چەند قینی لێ هەڵدەگرێت و چ سزایەکی دەدات!

جا بۆ دۆزینەوەی ئایینی دروست، پێویستە لەسەرتان کە، خۆتان فێری هەموو زمانەکان بکەن، بەجۆرێکی ئاوا، کە بتوانن لە ئەدەب و وێژە و ڕەوانبێژی ئەو زمانە بگەن و تام و چێژ وەرگرن. دوای ئەوەی، لە هەموو زمانەکانی جیهان شارەزاییتان پەیداکرد، لەسەرتانە دەست بە گەڕان بکەن بەدوای ئەو ئایینەی کە بەهەشتتان بۆ مسۆگەر دەکات. بۆ نموونە:

• بۆ خوێندنی زەردەشتی:‌ پێویستە، خۆت فێری زمانی مادەکان بکەیت (زمانی ئاڤێستا) و ورد و درشتی پەڕتووکی ئاڤێستا بخوێنیت و هەڵیبسەنگێنیت، جا بڕیار بدەیت ئایا ئەو ئایینە ڕاستە یان نا.
• بۆ خوێندنی جوولەکەیی:‌پێویستە، خۆت فێری عیبری بکەیت و ورد و درشتی پەڕتووکی تەوڕات بخوێنیت و مێژووی پێغەمبەرەکانیان بخوێنیت بۆ ئەوەی لە ڕاست و دروستییەکەی بکۆڵیتەوە.
• بۆ خوێندنی هیندووسی:‌ بۆ ئەمەیان دەبێت خۆت فێری هیندی بکەیت و لە پەڕتووکەکەیان بکۆڵیتەوە، بۆ هەڵسەنگاندنی.
• بۆ خوێندنی بووزی: ئەمەیان پێویستی بە فێربوونی زمانی چینی هەیە (ئەمەیان خۆ زیاتر لە تەمەنی مرۆڤێکی گەرەکە)، وە خوێندنی پەڕتووکە پیرۆزەکەیان، بۆ بڕیاردان لەسەری.
• بۆ خوێندنی مەسیحی:‌ پێویستت بە فێربوونی زمانی لاتینی هەیە لەگەڵ خوێندنەوەی پەڕتووکگەلەکەیان.

وە بۆ خوێندنی هەموو ئەمانە، نابێت بەهیچ‌ شێوەیەک پشت بە سەرچاوەی ئایینەکانیتر ببەستیت، چونکە بۆ نموونە گەر لە سەرچاوە ئیسلامییەکان بخوێنیتەوە، ئەوا ئیسلام چاک و مەسیحی خراپ دەردەکەوێت، خۆ ئەگەر لە سەرچاوە مەسیحییەکان بخوێنیتەوە، ئەوا مەسیحی چاک و ئیسلام خراپ دەردەچێت، بۆیە پێویستە بڕوا بەکەس نەکەیت و خۆت هەر هەموو ئایینەکان بخوێنیت و دیراسە بکەیت.

هەروەها، ئایینێکی وەکوو ئیسلامیش (مەسیحیش لەمەیانا وەک ئەوە)، چەندین شێوازی جۆراوجۆری هەیە، سوننی، شیعی، وەهابی، عەلەوی، ئیسماعیلی، قوڕئانی… هتد. هەر یەکێک لەم کۆمەڵە، خۆی پێ ڕاستە و ئەوانیتری هەموو پێ هەڵەیە و کافرە، بۆ نموونە، شیعە دەڵێت سوننی و قوڕئانی لە دۆزەخن، سوننە دەڵێت قوڕئانی و شیعە لە دۆزەخن، وە قوڕئانی دەڵێت شیعە و سوننە لە دۆزەخن!!! کەواتە، بۆ ئەوەی دیراسەی ئیسلام بکەی، لەسەرت پێویستە هەر هەموو ئەو پێڕەویانە بخوێنیت لە سەرچاوەکانی خۆیانەوە، چونکە وەک مەسەلەی ئایینەکان ئیعتیماد کردن لەسەر سەرچاوەی پێڕەوییەکانیتر لەوانەیە بۆ ئەنجامی نادروست ڕاپێچت بکات. سەیرکە، چەند نا عەمەلییە گەڕان بەدوای ئایینی ڕاست! بزانە بۆ دۆزینەوەی ئایینی ڕاست، پێویستت بە چەندین جار لە تەمەنی خۆت هەیە…

تەنها بۆ تێبینی، هەموو ئایینەکان، خەڵک ڕوویان تێدەکەن، ئەمە قەت ناکرێت بەبەڵگە بۆ ڕاست دەرچوونی ئایینەکان، هەروەک چۆن ئیسلام چەند کەس ڕووی تێدەکەن، هیندووسیش ئاوەها، چەندین کەسایەتی بەناوبانگ ڕوویان تێکردووە، ئەمە لیستێکە لەو کەسایەتییە بەناوبانگانەی کە ڕوویان لە ئەو کردووە:

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_converts_to_Hinduism

با مێشکەکانمان یارمەتیمان بدەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای ڕاست

مەم

بەڵگە لەسەر نەبوونی خوای ئایینەکان

سڵاو بەڕێزان…

من لەم بابەتە بەبەڵگەی مەنتیقییەوە هەوڵدەدەم نامەنتیقیبوونی ئەو خوایانەتان بۆ بسەلمێنم کە لە ئاییەنەکاندا هەن. لەو بابەتە باس لەو خوایە ناکەم کە (ربوبی)ییەکان باوەڕییان پێی هەیە، چونکە ئەو (دروستکەرەی) ئەوان هیچ پەیوەندییەکی نییە بە خوداوەندەکان لە ئایینەکاندا، وە هەروەها باس لە (ئەڵڵا) خوای ئیسلامی بەتایبەتی ناکەم، بەڵكوو باس لە هەموو خوداوەندەکان لە ئایینەکان دەکەم (ئەڵڵا، ئاهورامەزدا، یەهوە، ئیل، ئاموون، ئاتوون، جوپیتێر، کریشنا و ئەوانیتر). جا تکایە، لە لێدوانەکانتان، ئەو دوو خاڵەی سەرەوە لەبەر چاوبگرن. هەر چەندە هیواداریشم، کە لێدوانەکانتان دوور لە دەمارگیری ئایینی و جوێن و سووکایەتی پێکردن بێت.

بەڵگەی یەکەم: نەبوونی لۆجیك لە دروستکردنی ژیان:

زۆر جار مرۆڤ بیر دەکاتەوە، کە خوا بۆچی ئێمەی دروستکردووە؟ بۆ ئەم گەردوونەی هێناوەتە بوون؟ ئایا خوا کاری بە ئێمەیە؟ ئایا ئەو کاری بە بوونی ئێمەیە؟ خۆ ئەگەر بڵێین ئا، ئەوە واتە ئەو خوایە کامڵ نییە، چونکە پێویستی بە ئێمە هەیە بۆ خۆشگوزەرانی خۆی، خوای ناکامڵیش بە هیچ شێوەیەک شایانی پەرستن نییە. وە ئەگەر بڵێین نا، ئەوا دیارە ئەو خوایە کاری بێ سوود و قازانج دەکات، واتە، ئەم خوایە کارنەزانە و کامڵ نییە.. دیسانەوە ئەو خوایە شایەن بە پەرستن نییە.

لەوانەیە، یەکێک لە موسڵمانەکان بڵێت، نەخێر خوا ئێمەی دروستکردووە تا بیپەرستین، ئەوکات من دەڵێم، جا خوا بۆچ گەرەکییەتی کە ئێمە بیپەرستین؟ ئایا خوا پێویستی بەوە هەیە؟ دیسانەوە ئەگەر بڵێین بەڵێ، ئەوا خواکەتان ناکامڵە چونکە پێویستی بە خەڵکانێک هەیە کە بیپەرستێ، خۆ ئەگەر بڵێین نا، ئەوا ئەو خوایە دووبارە بە کارنەزان دادەنرێت، کە کۆمەڵە کارێک دەکات (یا داوادەکات) کە قازانج بە ئەو ناگەیەنێت، واتە، دیسانەوە خواکەتان ناکامڵە و شایەن بە پەرستن نییە.

بەڵگەی دووەم: هیچ بەڵگەیەک نییە بۆ ڕاستبوونی خواوەندەکەی تۆ:

ئەگەر سەیر بکەین، هەر باوەڕدارێک بە ئایینەکەی خۆی، کە لێیدەپرسیت، چۆن دەیسەلمێنیت، کە خواکەت بوونی هەیە، ئەویش یەکسەرە وەڵامت ئەداتەوە و ئەڵێت، سەیرێکی ئەو گەردوونە بکە، بزانە چۆن چۆنی دروستکراوە، ئاخەر چۆن دەبێت ئەو گەردوونە لەخۆڕا دروستکرابێت، ئەوە وەڵامی مەسیحی و جوولەکە و موسڵمان و زەردەشتی و بووزی و هیندووسی و هەموو پێڕەوانی ئایینە جیاجیاکانە. خۆ گەر لێیبپرسیت، جا چ بەڵگەیەک هەیە لەسەر ڕاستبوونی خواکەت، ئەویش دێت کۆمەڵێک موعجیزەی خواکەی خۆیت بۆ دێنیت.

ئەمە یەکێک لە موعجیزەکانی خوای هیندووسەکانە:

http://www.religiousforums.com/forum/science-vs-religion/84199-scientific-miracles-hindu-scriptures-must-see.html

ئەوەی، سەیرە هەر ئایینە و لیستێکی لەبننەهاتووی خۆی هەیە لە موعجیزەکان و ئەگەر بە وردی و بێلایەنەنانە لێکی بدەیتەوە، ئەوا لە بەڵگەیەکی پووچ و چەند فڕوفێڵێک و ناڕاستگۆییەک زیاتر، هیچی تیا نابینیتەوە. کەواتە لەمەشیان، موعجیزەکان هۆ نین بۆ ڕاستبوونی خواکەی تۆ. بۆ زیاتر زانیاری، بابەتی مایەپووچی موعجیزەکان لە ئایینەکان بخوێنەرەوە.

بەڵگەی سێیەم: هەموو ئەو کارانەی خواکان، ئەوانەن کە پێش چەندین سەدە کردوویانن:

ئەگەر بە وردی سەیری ئەو کارە نا ئاساییانە بکەین، کە خواکان کردوویانن، هەموو ئەوانەن کە گوێمان لێبووە پێش سەدان ساڵ کردوویەتی، پێش زیاتر لە چەند هەزار ساڵێک، ئەو خوایە نووحی ڕزگارکرد لە لافاو. پێش هەزاران ساڵێک ئەو خوایە ئیبراهیمی ڕزگارکرد لە ئاگر، ئاوی بۆ مووسا شەق کرد، مردووی بۆ مەسیح زیندوو کردەوە، زەردەشت و محەمەدی بە ئاسمانەکانا فڕاند (تێبینی: ئیسڕا و میعراج، نوسخەی کۆپیکراوی بڵندبوونەوە و دیداری زەردەشتە لەگەڵ ئاهورامەزدا). بەڵام خوا، پاش ئەوە بڕیاری دا واز لە خوایەتی کردن بێنێت و چیتر دەستی لە کاروباری ئەم جیهانە وەرنەدا. ئەمە هەر خۆی بەڵگەیەکە، بەسە بۆ سەلماندنی نەبوونی ئەو خوایە.

بەڵگەی چوارەم: لە خواکەت بپاڕێوە:

پاڕانەوە، یەکێکە لەو بەڵگانەی کە نەبوونی خوا دەسەلمێنێت، چەندە دەپاڕێیتەوە، خواکەت وەڵام ناداتەوە، هەر بۆ نموونە، ئەگەر یەکێک دەستێکی ببڕیت، قەت نزا ناکا لە خواکەی تا دەستێکی بۆ دروستبکات (چونکە دەزانێت کە ئەمە موستەحیلە). بەڵکوو ئەو شتە داوادەکات، کە مومکینە و لە توانای مرۆڤەکان هەیە کە بیکەن. پیاوە ئایینییەکان، بۆ پنجکردنی ئەوە، چەندەها شەرتیان بۆ نزا داناوە، کە تەتبیق بوونی ئەو شەرتانە لە یەکێک ئاستەمە، هەروەک چۆن، دەشڵێن ئەگەر خوا ئەو ئارەزووەت بۆ جێبەجێنەکات ئەوا لە کۆتایی ژیانت بۆتی ئەخاتە سەر چاکەکانت. سەیرکە، موسڵمانان ڕۆژانە بە ملیۆنان جار نزادەکەن، کە خوا فەڵەستین ئازاد بکات و ئیسڕائیل لەناوبەرێت، بەڵام چی دەبینین؟ ڕۆژانە باری فەڵەستین خراپتر و خراپتر دەبێت؟ ئایا کەسێک نییە لەو ملیار و نیو موسڵمانە کە هەموو شەرتەکانی نزاکردنی تێدا جێبەجێبێت؟ یاخۆ خواکەت کاتی ئەوەی نییە کە نزاکان جێبەجێبکات؟ یا مەنتیقیتر ئەوەیە، بڵێین، ئەسڵەن ئەو خوایە وجوودی نییە.

بۆ بابەتی ئەمڕۆم، تەنها ئەم چوار بەڵگەیە باس دەکەم، نازانم گەر خاڵیتری دەخەمە سەر لە بابەتەکانی دواتر و دەیانکەم بە یەک زنجیرە باس وە یاخۆ نا، چونکە بەڵگەکان لەسەر نەبوونی خوای ئایینەکان، گەلێک زۆرترن لە بەڵگەکان لەسەر بوونی خوای ئایینەکان.

با مێشکەکانمان یارمەتیمان بدەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای دروست

مەم

پووچەڵکردنەوەی ئەفسانەی مەسیح

سڵاو بەڕێزان،

ئەمە یەکەم بابەتمە دژ بە ئایینی مەسیحی، تیایدا هەوڵدەدەم بەبەڵگەی مێژوویی ئەفسانەی بوونی مەسیح (بەگوێرەی ئایینی مەسیحی نەوەک ئایینی ئیسلامی) پووچەڵبکەمەوە. پێمخۆشە ئاماژەی پێوە بکەم کە ئەم بابەتە نووسراوی دەستی خۆم نییە، بەڵکوو بە شانازییەوە لەم بابەتەوە وەرمگێڕاوە.

لەم بابەتە هەڵدەستم بە بەراوردی نێوان خواوەندی حورس (خواوەندی میسڕییە کۆنەکان، کە چەندین ساڵ پێش لەدایک بوونی مەسیحەوە نووسراوە) لەگەڵ مەسیحی کوڕی خوای مەسیحییەکان.  حورس لە هەموو ئەفسانە و خواوەندەکانی تری مێژوو زیاتر لە ئەفسانەی مەسیح نزیکە. کە ئەو بەراوردە باشترین بەڵگەیە کە مەسیح جگە لە ئەفسانەیەک هیچیتر نەبووە و سەرلەبەری لە خواوەندە پێشینەکان وەرگیراوە.

سڵاو بەڕێزان،

ئەمە یەکەم بابەتمە دژ بە ئایینی مەسیحی، تیایدا هەوڵدەدەم بەبەڵگەی مێژوویی ئەفسانەی بوونی مەسیح (بەگوێرەی ئایینی مەسیحی نەوەک ئایینی ئیسلامی) پووچەڵبکەمەوە. پێمخۆشە ئاماژەی پێوە بکەم کە ئەم بابەتە نووسراوی دەستی خۆم نییە، بەڵکوو بە شانازییەوە لەم بابەتەوە وەرمگێڕاوە.

لەم بابەتە هەڵدەستم بە بەراوردی نێوان خواوەندی حورس (خواوەندی میسڕییە کۆنەکان، کە چەندین ساڵ پێش لەدایک بوونی مەسیحەوە نووسراوە) لەگەڵ مەسیحی کوڕی خوای مەسیحییەکان.  حورس لە هەموو ئەفسانە و خواوەندەکانی تری مێژوو زیاتر لە ئەفسانەی مەسیح نزیکە. کە ئەو بەراوردە باشترین بەڵگەیە کە مەسیح جگە لە ئەفسانەیەک هیچیتر نەبووە و سەرلەبەری لە خواوەندە پێشینەکان وەرگیراوە.

ئێستا، جیاکەرەوەکانی هەریەک لە حورس و مەسیح بەراورد دەکەین، و دەبینین کە ڕووی لەیەکچوونیان هێشتا زیاتر بەیەک دەچن.

*    *     *

بەم بەراوردە کورتە دەتوانین بیسەلمێنین بە شێوەیەک کە هیچ شوێن بۆ گومان بەجێناهێڵێت کە مەسیح تەنها کەسایەتییەکی ئەفسانەیی بووە هەروەک خواوەندە کۆنەکانی میسڕی و یۆنانی. هیوادارم ئەم باسە ببێتە هۆیەک کە لەو وەهمەی کە دەستی بەسەر توانا مێشکییەکانتەوە گرتووە ڕزگارت بێت. ڕاستییەکەی گرتنە خۆی قوڕئانەکەی محەمەد لە کەسایەتی مەسیح و دەستکاریکردنی هەندێک لە بەشەکانی بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە محەمەد لە کتابە کۆنەکانی پێش خۆیەوە زانیاری وەردەگرت.. و خۆشی باوەڕی بە ڕاستبوونی ئەو ئەفسانە دوور لە ڕاستییانە هەبووە.

وەک هەموو جارێک هیوادارم، لێدوانی دوور لە سووکایەتی و جوێن و دوور لە کڕۆکی بابەتەک ببینم، و هەر لێدوانێکی لۆجیکی و بەرپەرچێکی زانستییانە بە خۆشییەوە پێشوازی لێدەکرێت.

با مێشکەکانمان یارمەتیمان بدەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای دروست

مەم

سەرچاوەکان

1. Gerald Massey, “The Natural Genesis,” Black Classic Press, (Reissued 1998). Read reviews or order this book safely from Amazon.com online book store.
2. Tom Harpur, “The Pagan Christ; Recovering the Lost Light,” Thomas Allen, (2004), Page 5.Read reviews or order this book.
3. “Egyptian god Horus, The Louvre, Paris,” at: http://ancienthistory.about.com/
4. Information taken from essays linked to “Horus – Egyptian God,” at:http://ancienthistory.about.com/
5. Images copied from the web site of the Dark Forest of Ulcron, a supplier of Pagan and New Age items, from Athames to Tarot Cards. See: http://www.ulcron.com/ Images used by permission.
6. Op Cit., Tom Harpur, Page 69.
7. Ibid,  Page 85.
8. Ibid, Page 80. Items as seen in the Temple of Luxor, built by Amenhotep III, a pharaoh of the eighteenth dynasty, before 1700 BCE.
9. Ibid, Page 89.
10. Ibid, Pages 128 to 136.
11. Ibid, Page 74. From the confession that humans made in the presence of Horus at the Hall of Maat — the place of judgment for all.
12. “The Ritual: The Egyptian Book of the Dead.“
13. Joseph McCabe, “The Story of Religious Controversy,” Stratford Co, (1929). Read reviews or order this book safely from Amazon.com online book store
14. Acharya S., “Born of a Virgin on December 25th: Horus, Sun God of Egypt,” at:http://www.truthbeknown.com/
15. James George Frazer, The Golden Bough: A Study in Magic and Religion.” Oxford University Press, (1998).Read reviews or order this book safely from Amazon.com online book store
16. Les Carney, “Krishna born of a virgin?,” at: http://www.lescarney.com/
17. James Patrick Holding, “Comparing Osiris, Horus and Jesus,” at: http://tektonics.org/.

دایکم و نوێژەکانی

سلاو بەڕێزان،

تێبینی:‌ پێش دوو هەفتە، ئەم بابەتەم بە زمانی عەرەبی لە یانەی مولحیدە عەرەبەکان بڵاوکردەوە، لەژێر ناوی (I am free) ئێستاش هەڵدەستم بە وەرگێڕانی بۆ زمانی کوردی، دوای چەند دەسکارییەکی بچووک، جێی ئاماژە پێکردنە کە ئەو یانەیە، بەبەر هێرشی توندڕەوە ئیسلامییەکان کەوت و هاککرا، دوای ئەوەی بۆیان نەکرا بەبەڵگەوە وەڵامی ئەو هەموو پرسیارانە بدەنەوە، ناچار دەستیان بە کردارە تێکدەرەکانی خۆیان کرد.

دایکی کۆچکردووم نەخوێندەوار بوو، هیچ لە عەرەبی نەدەگەیشت و نەیدەزانی بە عەرەبی تاکە وشەیەکیش بدوێت، وەکوو هەمووتان، دایکم بە شێوەیەکی بۆماوەیی موسڵمان بوو، واتە لە دایک و باوکییەوە بۆی مابۆوە، لەگەڵ ئەوەش زۆر لە خوا دەترسا و زۆریش بە ئایین بوو. هەموو ڕۆژانی دووشەممە و پێنجشەممە بەڕۆژوو دەبوو، سەردانی ناسیاوەکانی دەکرد و بە ڕووی خۆشەوە پێشوازی لەو خەڵکە دەکرد! نوێژەکانی بە ڕێک و پێکی ئەنجامدەدا، بە سوننەت و فەرزەکانییەوە. زۆریش نزا و پاڕانەوەی لە ئەڵڵا دەکرد… بەڵام لەگەڵ هەموو ئەوانە، هیچ توانای نەبوو یەک ڕستەی عەرەبیش تێبگات!

نوێژی دەکرد، بەڵام بەبێ ئەوەی لە مانای (الحمد لله رب العالمين) بگات، دەچوو بۆ ڕکووع، بەڵام بەبێ ئەوەی لە مانای (سبحان ربي العظيم و بحمده) بگات. دەچوو بۆ سوجدە، بەڵام بەبێ ئەوەی لە مانای (سبحان ربي الاعلى و بحمده) بگات.. واتە بە کورتی و کرمانجی لە هەموو مانایەکانی نوێژەکەی خۆی نەدەگەیشت! واتە بەتەواوی کۆڵەوار بوو لە زمانی عەرەبی. لە ئەڵڵا دەپاڕاوە و دەیوت، لا حول و لا قوة الا بالله بەڵام نەیدەزانی ئەوە مانای چییە!!!

بیرمە، جارێک، وەکوو هەر منداڵێکی نزیک لە دایکییەوە، لێم پرسی، ئەرێ دایە، ئەوانە چینە تۆ دەیڵێیت؟ واتایان چییە؟ ئەویش، بە تەوسەوە پێمی وت، نازانم مانایان چییە ڕۆڵە، بەڵام دەزانم ئەگەر بیانڵێم ئەوا خوا لێم خۆشدەبێت!!

باشە لێرانە، پرسیار دەکەم، بۆ ئەو خوایە، دەیەویست ئەو دایکە گوناحەم ئەو هەموو شتانە بکا و بڵێت، بەبێ ئەوەی خۆی تێیبگات؟ بۆ نەدەبوو دایکم بە کوردی نوێژ بکات؟ ئایا ئەڵڵا کوردی نازانێت؟ خۆ ئەگەر دایکم توانیبای بە کوردی نوێژ و نزاکانی بکا، قوڕئانەکەی بە کوردی بخوێندباوە، ئەوا خۆی جوان لێی تێدەگەیشت و دەیزانی چی دەڵێت، کەواتە، هەر نوێژێکی کە دەیکرد، ئەوەی دەیوت، مەبەستی بوو، نەوەک کوێرانە وەک تووتی ئەو شتانە بڵێتەوە کە گوێیلێدەبوو! خۆتان ببن بە سەرپشک، مەنتیقیتر نەبوو ئەگەر ئەو خوایە، لێگەڕابووایە دایکم بە کوردی نوێژی کردبا؟ ئایا ئەوە نزیکترە لە دانایی، یانیش ئەوەی کە شت بڵێت و بکات، بەبێ ئەوەی خۆی لەخۆی بگات، تەنها بۆ ئەوەی ئەو خوایە ڕازی بکات؟ ئاخر ئەو خوایە چ دڵێکی بەوە خۆش دەبێت؟ داخەکەم ئەوەیە، زۆربەی هەرەزۆری نا عەرەبەکان، هەمان کێشەی ئەو دایکەمیان هەیە، ئاخر ئەوە چ خوایەکە!! ئەوە چ مەنتیقێکە؟

وەک هەموو جارێک، هیوادارم بەبێ دەمارگیری ئایینی وەڵامم بدەنەوە و دوای ئەوەی لە بابەتەکە و بیرۆکەکەم بەتەواوی دەگەن، لێدوانەکانتانم بۆ بنووسن، وەک هەموو جارێکیش، جوێندان لەم بڵاگە شوێنی نابێتەوە.

با مێشکەکانمان ڕێنوێنیمان بکەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای ڕاست

مەم

ئایەتە چرووکەکانی قوڕئان 2

سڵاو بەڕێزان،

ئەم بابەتە درێژە پێدەری زنجیرەی ئایەتە چرووکەکانی قوڕئانە، بۆ بینینی بەشەکانیتری سەردانی بەشی ناوبراو بکە. وەک وتم، لە قوڕئان چەندین ئایەت و چیرۆکی چرووک و بێمانا هەن، لە بابەتی ئەمڕۆمدا، باس لە دووانیان دەکەم، کە هەر دووانیان بە ڕوونی ئەوە دەگەیەنن، کە قوڕئان جگە لە نوسراوێکی دەستی مرۆڤ هیچیتر نییە.

ئایەتی چرووکی یەکەم:

لە باسی ئیبراهیم، قوڕئان گفتوگۆیەکی سادە و چرووک باسدەکات، کە لە نێوان ئیبراهیم و نەمروود (یا هەر پاشایەکیتر بێت بە گوێرەی ئەفسانە جیاوازەکان) ڕوویداوە، بەم ئایەتانەی خوارەوە:

الم تر الى الذي حاج ابراهيم في ربه ان اتاه الله الملك اذ قال ابراهيم ربي الذي يحي و يميت قال انا احي و اميت قال ابراهيم فان الله ياتي بالشمس من المشرق فات بها من المغرب فبهت الذي كفر و الله لا يهدي القوم الظالمين (البقرة 258)

واتە:‌ئەی نەتبینی ئەو کەسەی کە دەسەڵاتمان پێیبەخشیبوو سەرکێشی لەگەڵ ئیبراهیما دەکرد دەربارەی خوایەکەی کە ئیبراهیم پێیوت خوای من دەمرێنی و دەژیێنێت ئەویش وتی جا منیش دەمرێنم و دەژیێنم ئیبراهیم وتی، ئاخر خوای من ڕۆژ لە ڕۆژهەڵاتەوە دەهێنێت ئایا تۆ دەتوانیت وابکەیت ڕۆژ لە ڕۆژاواە هەڵبێت؟ جا ئەوەی کە کوفری کرد دەستەوسان ما و چی بۆ نەوترا، ئاوا خوا ڕێنوێنی زۆرداران ناکات.

دەتوانم بڵێم لەو کاتانەی کە ئیسلامیش بووم، ئەم ئایەتە بە هیچ کلۆجێک لەگەڵ لۆجیکی من نەدەگونجا، ئەو ڕووداوە ئەوەندە ساکار و چرووکە کە باسکردنی لە شەرم زیاتر هیچیتر بۆ قوڕئان ناهێنێت. ده‌توانم بڵێم ئه‌و گفتوگۆیه‌ هیچ لۆجیکێکی تێدانییه‌،  نازانم عیبرەت لەو چیرۆکەوە چییە، پاشا لێرەدا لەگه‌مژه‌یه‌ک زیاترهیچیتر نییە، چونکە ئەو داوایایەی ئیبراهیم، زۆر ئاسانتر وەڵامی دەدراوە لە داواکەی یەکەمی ئیبراهیم، ئەو کەسە دەیتوانی بڵێت، ئەوە منم ڕۆژ لە ڕۆژهەڵاتەوە دەهێنم، بەڵام ئایا خواکەی تۆ دەتوانێت ڕۆژ لە ڕۆژاواوە بهێنێت؟؟ ئەو ئایەتە، هیچ لۆجیکێکی تێدا نییە جگە لە یاریکردن بە مێشکی خەڵک نەبێت.

ئایەتی چرووکی دووەم:

و سارعوا الى مغفرة من ربكم و جنة عرضها السماوات و الارض (ال عمران 133)

واتە:‌دەستوبرد کەن بۆ لێخۆشبوونی خوایەکەتان و ئەو بەهەشتەی کە هێندەی ئاسمانەکان و زەوی گەورەیە

قوڕئان وەک هەر پەڕتووکێکی تری ئایینی هەمان ئەو خوڕافاتانەی سەردەمی خۆیان بڵاو دەکەنەوە و پێداگری لەسەر دەکەن. ئەو ئایەتەش باشترین نموونەیە بۆ ئەو وتەیەمان. پێشینەکان وایاندەزانی کە زەوی پارچەیەکی تەختانەی زۆر گەورەیە، ئاسمانەکانیش چەند چینێکن بە قەد پانایی زەوی و لەسەر زەوی دانراون (واتە ئاسمانەکان هەر هێندەی زەوی بوون). کە ئەوەش زۆر زۆر زۆر دوورە لە ڕاستی. لە قوڕئان ئاسمانەکان بە مانای گەردوون وە یاخۆ ئەو ئاسمانەوە دادەنرێت کە ئێمە دەیبینین، هەروەک لەم ئایەتە دەڵێت:‌ (انا زينا السماء الدنيا بزينة الكواكب) ئەمەش واتە، ئاسمانی دنیا (کە نزمترین بەشی ئاسمانە بەگوێرەی ئیسلام)، بە ئەستێرەکانەوە ڕازێنراونەوە (لە قوڕئان بە هەڵە بە ئەستێرەکان دەوترێت هەسارە).

کەوایە، ئاسمانی دونیا هەمان ئەو گەردوونە بینراوەیە کە ئێستا بەهۆی تەلەسکۆپەوە دەتوانین بیانبینین (چونکە، هەموو ئەو گەردوونە بینراوە ئەستێرەکانی تیایە) بەسوود وەرگرتن لە ئایەتەکەی تر. زانست دەڵێت نیوە تیرەی گەردوونی بینراو بریتییە لە (1 * 10 توان 28) واتە، یەک و 28 سفریشی لەدواوە بێت. وە نیوە تیرەی زەویش بریتییە لە (6.371*10 توان 6)، واتە ڕێژەی قەوارەی زەوی بە گوێرەی گەردوونی بینراو (ئاسمانی یەکەم) بریتییە لە 0.0000000000000000000006371 واتە (6.371 * 10 توان -22) ئەوەش واتە زەوی 10 هەزار ملیار ملیار جار بچووکترە لە گەردوونی بینراو! دەتوانیت بڵێیت زەوی بە گوێرەی گەردوون هەر هیچ نییە. بۆ نموونە قەبارەی ئەلیکترۆن بریتییە لە (2.817938 * 10 توان -15) ئەگەر دابەشی قەبارەی زەوی بکەین ئەنجامەکە دەکاتە (4.4 * 10 توان -22) دەتوانیت بڵێیت ئەم ڕێژەیە زۆر نزیکە لە ڕێژەی قەبارەی زەوی بەگوێرەی گەردوونی بینراو (ئاسمانی یەکەم).

ئەوەی لەو هەموو کردارە بیرکارییانە دەمەوێت بڵێم، ئەوەیە لەم ئایەتەدا  یاخۆ لە (سارعوا الى مغفرة من ربكم و جنة عرضها كعرض السماء و الارض) الحديد 21. نازانم هاویشتنە سەری زەوی بۆ سەر قەبارەی گەردوون چ سوودێکی بەو ئایەتە گەیاندووە؟ خۆ ئەگەر بڵێت قەبارەی بەهەشت ئەوەندەی قەبارەی گەردوونە، ئێمە دەزانین ئەو بەهەشتە زۆر زۆر پان و بەرینە، بەڵام خستنە سەری قەبارەی زەوی لێرە، کە هەروەک نەبوو وایە، وەک ئەوە وایە بڵێین، هەسارەیەکمان دۆزیوەتەوە قەبارەکەی وەک قەبارەی زەوی +‌ئەلیکتڕۆنێک وایە!! یاخۆ بڵێین وەک زەریای هێمن و دەنکە خۆڵێکە (هەرچەندە ڕێژەی قەبارەی ئەو دەنکە خۆڵە بە گوێرەی زەریای هێمن زۆر گەورەترە لە ڕێژەی قەبارەی ئەو زەوییە بە گوێرەی گەردوون). ئەم خستنە سەرییەی زەوی جگە لە چرووکی هیچیتری بەو ئایەتە نەگەیاندووە، چونکە ئەوە بەڵگەیەکە کە ئەم قوڕئانە نووسراوی دەستی مرۆڤە! بەڵام محەمەد گوناهی چیبووە، ئەویش وەکوو خەڵکەکەی دەوروبەری وایزانیوە ئاسمانەکان سەقفی زەوین، ئێ خۆ ئاشکراشە سەقف بە هەمان قەبارەی ئەو زەوییەیە کە دایدەپۆشێت. هەر ئەوەش وایکردووە چەندین جار ناوی ئاسمانەکان بە سەقف بێنێ و زەوی و ئاسمانەکان (گەردوون) بەیەکەوە ببەستێتەوە.

بۆ بەشی ئەمڕۆ، تەنها ئەو دوو ئایەتە چرووکەم باس کردووە و لە بەشەکانی داهاتوو ئایەتی چرووکی تر باس دەکەم. تکادەکەم بەبێ دەمارگیری ئایینی بیر لەو بابەتە بکەنەوە و لێدوانە بەپێز و دوور لە سووکایەتی و جوێندان و لۆجیکیکیەکانتان ببینم لەم بابەتەدا.

با مێشکەکانمان یارمەتیمان بدەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای دروست

مەم

ئیعجازی عیلمی لە ئیسلام 4 – تەقینەوە گەورەکە -بیگ بانگ-

سڵاو بەڕێزان،

ئەم بابەتە درێژە پێدەری زنجیرە باسەکانی بەدرۆخستنەوەی ئیعجازەکانە لە ئیسلام. بۆ بینینی بابەتەکانیتری سەر بەم باسە، تکا دەکرێت سەردانی ئەم بەستەرە بکرێت. وەک هەموو جارێک هەموو لێدوان و بەدواداچوونێک پێشوازی لێدەکرێت، بەڵام جوێن و سووکایەتی پێکردن نەبێت، چاکبزانە، ئەو شتەی کە دەینووسیت، ڕەنگدانەوەی خۆت و بیروباوەڕەکەتە، جا هەوڵبدە وێنەیەکی جوان بە خوێنەران پیشانبدەیت.

چەند ڕۆژێک بەر لە ئێستا، یەکێک بە ناوی بەندەی خوا، بۆ سەلماندنی ڕاستێتی قوڕئان، ئەم بابەتەی وڕوژاند و وتی، لە قوڕئان پێش چواردە سەدە باس لە تەقینەوە گەورەکە کراوە و کەچی زانستی نوێ، تەنها بەر لە چەند ساڵێک توانیویەتی بگات بەم ئەنجامە. بەداخەوە، ئەو بابەتە زۆر بە هەڵە لێکدراوەتەوە و زۆران کەس، هەمان ئەم باوەڕەی ئەویان هەیە، بۆیە بە چاکم زانی باسی ئەمجارە تەرخان بکەم بۆ ئەوە. بۆ سەردانی نموونەیەک لەو ئیعجازە درۆییەی کە ئەو باسە دەکات، سەردانی ئەو لاپەڕەیە بکە.

بەناو زاناکانی ئیعجازی عیلمی ئیسلامی، یان چاکتر بڵێم بازرگانەکانی ئەقڵی سادەی خەڵکی، کە بەهۆی کتێبە پان و پۆڕەکانیانەوە دەوڵەمەندبووینە، لە فێڵکردن ناوەستن بۆ سەلماندنی ڕاستێتی قوڕئانەکەیان. ئەوان بەو هۆیە دەیانەوێت ئەو خەڵکە بەستەزمانانە هەڵخەڵەتێنن و بڵێن کە قوڕئانەکەیان پێشەنگی زانستی سەردەمی گرتووە، بەڵام لە ڕاستییەکەی، هەموو ئەو شتانە دەکەن بە هۆی گۆڕینی واتای ئایەتاکان و لێکدانەوەی نەگونجاو و گۆڕینی واتای وشەکان، لە بابەتی گۆیی بوونی زەوی ئەو ڕاستییە بە زەقی بەبەرچاو کەوت. دووبارەی دەکەمەوە، ئەو کەسەی تەنها یەکجار درۆ بکات بۆ ئەوەی بەڵگەی خۆی بەهێز بکات، ئەوا هیچ دوور نییە کە هەموو دەم درۆ بکات بۆ هەمان مەبەست!

ئیعجازییەکان، بۆ ئەوەی بیسەلمێنن ئەو دیاردەیە لە قوڕئان ناوی هاتووە، پشت دەبەستن بە وشەی (موسعون) و (رتقا ففتقناهما) تا بتوانن ئەو ئیعجازە ناڕاستە درووستبکەن. بەڵام بەداخەوە، ئەم وشانە نە لە دوور و نە لە نزیك پەیوەندییان بەو بیردۆزەوە نییە.

ئیعجازییە تەڵەکەچییەکان، دەڵێن وشەی موسعون لێرانە بەواتای (فراوانکردن) دێت، بەم شێوەیە ئایەتەکە ئەم مانایە دەبەخشێت: (ئاسمانەکانمان بە دەستانی خۆمان بنیات ناوە و ئێمەش هەردەم فراوانی دەکەین)، بەم جۆرە ئیعجازییەکان دەڵێن، ئەمە پەیوەندی بە فراوانبوونی گەردوونەوە هەیە! بەڵام ئەوەش وەک ئیعجازە درۆیینەکەی گۆیی بوونی زەوی، جگە لە تەڵەکەسازی هیچیتر نییە. وشەی موسعون لە عەرەبیدا، یەکسان نییە بە وشەی موسّعون، ئەوەی یەکەم بە گوێرەی فەرهەنگە عەرەبییەکان واتە (توانادار) وە ئەوەی دووەمیش واتا، فراوانکردن، سەیرکە ئەوان بۆ سەلماندنی درۆکەی خۆیان، ئاوا مانای وشەکەیان گۆڕیوە. هەر بۆ بەڵگە، ئەوا پشت بە دەقە ئیسلامییەکان خۆیانەوە دەبستین:

تەفسیری بەغەوی: و انا لموسعون: قال ابن عباس: لقادرون. و قيل: اي و انا لذو سعة، و بخلقها و خلق غيرها يضيق علينا شيء نريده. و قيل: اي و انا لموسعون الرزق على خلقنا. عن ابن عباس ايضا. الحسن: و انا لمطيقون. و عنه ايضا: و انا لموسعون الرزق بالمطر. و قال الضحاك: اغنيناكم، دليله (على الموسع قدره) البقرة 236. و قال القتبي: ذو سعة على خلقنا. و المعنى متقارب. و قيل جعلنا بينهما و بين الارض سعة. الجوهري: و اوسع الرجل اي صار ذا سعة و غنى، و منه قوله تعالى (و السماء بنیاناها بايد و انا لموسعون) اي اغنياء قادرون

واتە:و انا لموسعون: ئیبن عەبباس وتوویەتی:‌توانامان بەسەری هەیە. وەوتراوە:‌ئێمە خاوەن دەسەڵاتین تیایدا، لە دروستکردنی و دروستکردنی شتیتر بەرمان پێتەنگدەکا لەوەی کە دەمانەوێت. وە وتراوە: ئێمە توانامان لەسەر ڕزق هەیە بۆ داهێنراوەکانمان، دیسانەوە لە ئیبن عەبباس. الحسن:‌ ئێمە توانامان بەسەر هەیە. دیسانەوە لە الحسن:‌ ئێمە ڕۆزیمان بە بارانەوە بەدەستە. لە زوحاکەوە:‌ دەوڵەمەندتانمان کردوون، بەڵگەشی بۆ ئەوە (علی الموسع قدرە) البقرە 236. قوتبیش دەڵێت:‌ دەسەڵاتمان لەسەر درووستکراوەکانمان هەیە. واتاکانیش لەیەکەوە نزیکە. دەشڵێن، لە نێوان زەوی و ئاسمانەکان دەوڵەمەندیمان داناوە. الجوهری: دەوڵەمەندی بە مرۆ بەخشیوە، واتە دەوڵەمەند و خۆشگوزەرانمان کردووە، ئەوەش لە قوڕئان:‌ (و السماء بنیناها باید و انا لموسعون)، واتە دەوڵەمەند و توانادار.

ئەگەر لە واتای وشەی موسعون بگەڕێین، لە فەرهەنگە عەرەبییەکانا، ئەوا زۆر مانامان بەبەر چاو دەکەوێت، بەڵام هیچ کام لە مانایە واتای (فراوانکردن) ناگەیەنێت:

فەرهەنگی محيط:أوسع يوسع ايساعا: صار ذا سعة و غنى

فەرهەنگی محيط المحيط: و اوسع الرجل ايساعا صار ذا سعة و غنى و منه في سورة الذاريات: (و انا لموسعون) اي اغنياء قادرون

فەرهەنگی لسان العرب:وسع: في اسمائه سبحانه و تعالى الواسع: هو الذي وسع رزقه جميع خلقه ووسعت رحمته كل شيء و غناه كل فقر.

لەو بەڵگانەوە بۆمان دەردەکەوێت، کە موسعون بە هیچ شێوەیەک باس لە فراوانکردنی گەردوونی ناکات، بگرە باس لە فراوانکردن ناکات، بەڵکوو باس لە ڕزق و ڕۆزی و دەوڵەمەندکردن دەکات! خۆ ئەگەر بهاتایا، موسعون بە واتای فراوانکردنیش بهاتایە، ئەوە دیسان بە ئیعجاز هەژمار نەدەکرا، چونکە بینگ بانگ دەڵێت، گەردوون لە سەرەتا تەنها خاڵێک بووە، دواتر دەستی بەفراوانکردن کردووە (ئێستا لە باری فراوانبوون داین) دواتر بۆ باری وێکچوونەوە دەگەڕێتەوە (کە لە لموسعون، کە بە مانای بەردەوامی دێت، نەفی ئەو ڕاستییە دەکات)، ئینجا بۆ هەمان ئەو خاڵە دەگەڕێتەوە.

وە هەروەها ئیعجازییەکان، بۆ ئەوەی باسی بیردۆزی بیگ بانگ بکەن، ئەوا پشت بە ئایەتی (کانتا رتقا ففتقناهما) دەبەستن، و دەڵێن، ئەوە دان بەوە دادەنێت کە سەرەتای گەردوون لە تەقینەوە گەورەکەوە هاتووە (ئەمەش بە وشەی الفتق گرێدەدەن) دوای ئەوەی کە تەنها یەک شت بووە (رتقا). جارێ با بە فەرهەنگە عەرەبییەکانەوە دەست پێبکەین، بزانین واتای وشەی رتق چییە!

لسان العرب : رتْقاً: الرَّتْقُ ضدّ الفتْقُ .وقال ابن سيده : الرَّتْقُ إلحام الفتْقِ وإصلاحه، رتَقَه يرتُقُه ويرتِقُه رتقاً فارتتق أي التَأَم

وە ئەگەر لە فەرهەنگی لسان العرب و فەرهەنگی محيط، لە وشەی فتق بگەڕێین، ئەوا ئەوەمان بۆ دەردەچێت:

فتق: ففتقناهما: الفتقُ خلاف الرتق، فتقه يفتقُّه فتقاً : -شقه -.الفتق : -انفلاق - الصبح

القاموس المحيط: (فَتَقَهُ ): شَقَّهُ (كَفَتَّقَهُ ) فَتَفَتَّقَ وانْفَتَقَ (ومَفْتَقُ ) القَميصِ مَشَقُّهُاذن ..

هەروەها، بەگوێرەی دەقە ئیسلامییەکان (بۆ نموونە تەفسیرەکانی قوڕئان)، بۆ ئەم ئایەتە، ئەوانەی خوارەوەمان بەبەر چاو دەکەوێت:

الطبري: عن ابن عباس “كانتا رتقا” يقول: ملتصقتين، ابن عباس يقول: كانتا ملتصقتين, فرفع السماء و وضع الارض. كان ابن عباس يقول: كانتا ملتزقتين ففتقهما الله، كان الحسن و قتادة يقولان: كانتا جميعا، ففصل الله بينهما بهذا الهواء

واتە:‌ لە ئیبن عەبباسەس (کانتا رتقا) دەیوت:‌ پێکەوە وەنووسابوون، ئیبن عەبباس دەیوت:‌ پێکەوە وەنووسابوون، دواتر ئاسمانی بڵند کرد و زەوی دابەزاند. هەر ئیبن عەبباس دەیوت:‌ بەیەکەوە وەنووسابوون، بەڵام ئەڵڵا لەیەکیانی کردن. حەسەن و قەتادە دەیانوت:‌ هەردووک بەیەکەوە بوون، پاشان خوا لەیەکیانی کرد بە دانانی هەوا.

ابن كثير: ان السموات و الارض كانتا رتقا، اي: كان الجميع متصلا بعضه ببعض متلاصق متراكم بعضه فوق بعض في ابتداء الامر، ففتق هذه من هذه فجعل السموات سبعا، و الارض سبعا، و فصل بين السماء الدنيا و الارض بالهواء فامطرت السماء و انبتت الارض

واتە:‌ ئاسمانەکان و زەوی (کانتا رتقا)، واتە:‌ بە یەکترییەوە وەنووسابوون بەشێوەیەکی تۆکمەیی لە سەرەتاوە، پاشتر ئەوی لەم کردەوە و هەر حەوت ئاسمانەکەی دروستکرد، و حەوت زەوی دروستکرد، ئاسمانی دنیا و زەوی لەیکتری جیاکردەوە، بەهۆی هەوا و بارانی باراند و ڕووەکی ژیاند لەسەر زەوی.

القرطبي: قال ابن عباس و الحسن و عطاء و الضحاك و قتادة: كانت شيئا واحدا ملتزقتين ففصل الله بينهما بالهواء، و كذلك قال كعب: خلق الله السموات و الارض بعضها على بعض ثم خلق ريحا بوسطها ففتحها بها، و جعل السموات سبعا و الارضين سبعا. و قول ثان قاله مجاهد و السدي و ابو صالح: كانت السموات مؤتلفة طبقة واحدة ففتقها فجعلها سبع سموات، و كذلك الارضين كانت مرتتقة طبقة واحدة ففتقها فجعلها سبعا.

واتە: ئیبن عەبباس و ئەلحەسەن و عەتاء و زوحاک و قەتادە وتوویانە:‌ لەسەرەتادا تەنها یەک شت بوون و بەیەکەوە وەنووسابوون، دواتر ئەڵڵا بەهۆی هەواوە لەیەکتریانی کردەوە. کەعبیش ئاوای وتووە:‌ ئەڵڵا ئاسمانەکان و زەوی دروستکردووە یەک لەسەر یەکتر، پاشان بای دروستکردووە لە نێوانیاندا و لەیەکیانی کردۆتەوە، جا حەوت ئاسمان و حەوت زەوی دروستکردووە. وتەی تر هەیە، لە موجاهید و سەدی و ئەبو ساڵح:‌ ئاسمانەکان لە یەک چین پێکهاتبوو، پاشان لەیەکیانی کردەوە تاوەکوو حەوت ئاسمانەکە دروستبکات، هەر ئاواش زەوییەکە هەر زەوییەک بوو پێش ئەوەی چینەکانی لەیەکتری بکاتەوە و بیکات بە حەوت چین.

کەواتە، وشەی فتق واتە، لێککردنەوە و وشەی رتق دەستدەدات، کە بڵێت ئاسمانەکان و زەوی یەک پارچە بووینە. واتە بە کورتی، (کانتا رتقا ففتقناهما) دەکرێ بەو واتایە بێت (ئاسمانەکان و زەوی یەک پارچە بووینە و لێکمان جیاکردنەوە بۆ دوو بەش). ئیعجازییەکانیش دەڵێن ئەمە لەگەڵ دەقی بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە یەکدەگرێتەوە، بەڵام بابزانین تاچەند ئەوان ڕاست دەکەن (بەڵێن دەدەم، لە هیچ شوێنێک نەیانبینیوە، بڵێت ئاسمان و زەوی یەک پارچە بووە و بە هۆی ئەو تەقینەوە لەیەکەوە جیابووینەتەوە).

پرسیارەکە ئەوەیە، ئایا ئەو دەنگۆیەی ئەوان لەگەڵ ئەو بیردۆزە یەکدەگرێتەوە؟ وەڵامی کورت: بێگومان نەخێر.

لەبەر ئەم دوو هۆیە، ئەم ئیعجازەیان جگە لە درۆ هیچیتر نییە:

یەکەم: وشەی الفتق لە عەرەبیدا واتە (لێککردنەوە) نە لە نزیک و نە لە دوور بەواتای (تەقینەوە) نایەت، لێککردنەوە تەقینەوە نییە، بەڵکوو هیچ پەیوەندی بە تەقینەوەشەوە نییە (هەروەک لە فەرهەنگەکانا بینیمان). لێککردنەوە، وەک لێککردنەوەی (بڕین) قوماش (‌ئەوە نموونەکەی فەرهەنگی المحيط بوو). ئەوەش هیچ پەیوەندییەکی بەوەوە نییە کە لە تەقینەوە گەورەکە ڕوویدابوو!

دووەم: ئەگەر دەستەواژەی (کانتا رتقا) بە حاڵەتی پێش بیگ بانگ گرێبدەینەوە، ئەوە دیسان دوورە لە بیردۆزی بیگ بانگ، چونکە ئەو بیردۆزە پێداگری دەکات لەسەر ئەوەی کە پێش ئەو تەقینەوە هیچ‌شتێکی ماددی و بەرجەستە نەبووە، چونکە ماددە خۆی لەخۆیدا لەگەڵ ئەو تەقینەوە پەیدا بووە! ئەسڵەن لە بیردۆزی بیگ بانگ، هەڵەیە بڵێیت پێش بیگ بانگ، ئەوە خۆی لەخۆیدا هەڵەیە. چونکە هەموو یاسا فیزیاییەکان و کات خۆشی لە بیگ بانگەوە سەریان هەڵداوە (بەگوێرەی بیردۆزی بیگ بانگ)، بەکورتی پێش بیگ بانگ (ماوە یان کات) نەبووە، چونکە کات پەیوەستە بە شوێن، شوێنیش خۆی دوای بیگ بانگ درووستبووە. دیسانەوە، ماددە خۆی لە پێش بیگ بانگ نەبووە (نە زەوی نە ئاسمان، نە پێکهێنەرەکانیان بوونیان نەبووە لە پێش بیگ بانگ)، بەڵکوو ئەمانە هەمووی لە دوای بیگ بانگەوە پەیدا بوونە.

سەرباری هەموو ئەوشتانەش، نازانم چۆن موسڵمانەکان دەتوانن، بەهۆی ئەو بیردۆزەوە ڕاستێتی قوڕئانەکەیان بسەلمێنن، لە کاتێکا، ئەوەی لە بیگ بانگ هاتووە، لە درووستبوونی گەردوون، نە لە دوور و نە لە نزیک لەگەڵ ئەوە ناگونجێت کە لە قوڕئاندا هاتووە! ئایا ئەوە لەگەڵ بیگ بانگ دەگونجێت، کە دەڵێت سەرەتا بەشێکی درووستکردووە بە چوار ڕۆژ (الارض) دواتر، کە لەوە دەبێتەوە، دەچێت ئاسمانەکان درووستدەکات، بە دوو ڕۆژ، پاشانیش دێت ئەوەی یەکەم تەخت و ڕاست دەکات (و الارض بعد ذلك دحاها)!! ئاخر ئەوە کەی لەگەڵ ئەو بیردۆزی بیگ بانگە دەگونجێت؟؟

چەند ئایەتێکی تر هەن، کە باس لە ئاسمانەکان دەکەن، کە چۆن بریتی بوون لە دووکەڵ پێش بوونیان بە ئاسمان، هەندێک هەن ئەوە بۆ بیگ بانگ دەگەڕێننەوە، یا بۆ ئەو تۆپەڵە گازییەی کە پێش درووستبوونی گەردوون درووستببوو.

{ قُلْ أَئِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُ أَندَادًا ذَلِكَ رَبُّ الْعَالَمِينَ(9) وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ(10) ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ اِئْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ (11) فَقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَأَوْحَى فِي كُلِّ سَمَاءٍ أَمْرَهَا وَزَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَحِفْظًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ(12) } فصلت

واتە: ئێوە نکۆڵی لەو خوایە دەکەن کە زەوی لە دوو ڕۆژ درووستکردووە، جا ئێوە هاوبەشی بۆ درووست دەکەن؟ (9) وە چیاکانی لەسەر داناوە و ڕزق و ڕۆزی بۆ دیاریکردووە لە چوار ڕۆژان بۆ ئەوانەی کە دەپرسن (10) دواتر لەسەر ئاسمانەکان وەستا، کاتێک کە ئەو بریتی بوو لە دووکەڵێک وتمان بەم و بە زەوی وەرن بۆ لام بە خۆشی یان بە ناخۆشی، وتیان بە خۆشی بۆت دێین (11) جا حەوت ئاسمانمان لێیەوە درووستکرد لە دوو ڕۆژ و بە هەر ئاسمانێکمان گەیاند کارەکانیان و ئاسمانی زەویشمان بە گڵۆپ ڕازاندەوە و بۆ پاراستن، ئاوایە کاری خۆشەویست و زانا (12)

ئەگەر سەیری ئەم ئایەتە بکەین، ئەوا ئەو زانیارییانەمان بۆ دەردەکەوێت:

1. یەکەم جار، زەوی لە ماوەی دوو ڕۆژ درووستدەکرێت.
2. دواتر بۆ ماوەی چوار ڕۆژیتر ڕزق و ڕۆزی و چیاکانی بۆ دادەنرێت.
3. ئاسمانەکان لەو حاڵەتەی ئێستا دووکەڵن.
4. ئەو دووکەڵەی ئاسمانەکان بوون بە حەوت ئاسمانەکە لە دوو ڕۆژی تر.

سەرەتا، دەمەوێت بڵێم ئەو ئایەتە، باس لە درووستکردنی گەردوون دەکات لە 8 ڕۆژ، (2 ڕۆژ بۆ زەوی درووستکرن +‌4 رۆژ بۆ چیا و ڕزق و ڕۆزی + 2 ڕۆژ بۆ کردنی ئاسمانەکان بە حەوت ئاسمان)، کەوایە ئەم ئایەتە خۆی لەخۆیدا، لەگەڵ ئایەتێکی تردا ناگونجێت، کە دەڵێت:

{ إِنَّ رَبَّكُمْ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ (54) } الأعراف

ئەمەیان واتە: خواکەتان ئەڵڵا ئەو کەسەی کە ئاسمانەکان و زەوی لە شەش ڕۆژدا درووستکردووە، دواتر لەسەر عەڕشەکەی وەستا، بەشەو ڕۆژ دادەپۆشێت و شەو بە پەرۆشەوە داوای ڕۆژ دەکا، ڕۆژ و مانگ و ئەستێرەکان هەمووی گوێڕایەڵی فرمانەکانینە، ئایا درووستکراوەکان و فرمانەکانی نابێ بۆ هەبێ؟ دروود بۆ ئەو ئەڵڵایەی خوای جیهانییان

لە ئایەتەکەی یەکەم دەڵێت گەردوون لە هەشت ڕۆژ و لەوەی دووەم دەڵێت لە شەش ڕۆژ درووستکراوە، بۆ وەڵامی ئەو نەگونجانە پیاوە ئایینییە ئیسلامییەکان چەندین بیانوویان هێناوەتەوە، لێرەدا دەتوانیت یەکێکیان ببینیت. (تەنها بۆ تێبینی، من ئەو باسە بەهەند هەڵناگرم لە بابەتی ئەمجارەمدا).

ئەگەر بێینەوە سەر ئایەتەکانی سووڕەتی فصلت:

ئەوا دەڵێت، یەکەم جار زەوی درووستکراوە. دواتر، چیاکان و ڕزق و ڕۆزی زەوی، دوای ئەوانە هەموو ئاسمانەکان کە دووکەڵێک بوو گۆڕا بۆ حەوت ئاسمانەکە. ئەمە خۆی لەخۆیدا لەگەڵ بیردۆزی بیگ بانگ ناگونجێت، چونکە بەگوێرەی بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە تەمەنی گەردوون بریتییە لە 13.7 ملیار ساڵ، لە کاتێکا تەمەنی زەوی تەنها 4.6 ملیار ساڵە. واتە بە گوێرەی تەقینەوە گەورەکە، گەردوون پێش زەوی درووستبووە. ڕەنگە خوێنەر بڵێت ئەم ئایەتە باس لە ئاسمانەکان دەکات نەوەک گەردوون، ئەو کات من دەڵێم، بەگوێرەی بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە، گەردوون (هەمووی بە ئاسمان و زەویشەوە) بریتی بوو لە تۆپەڵە گازێکی زۆر چڕ (دەتوانرێت بوترێت چڕییەکەی بێکۆتایی بووە) نەوەک دووکەڵ، (گاز، هەوا یەکسان نییە بە دووکەڵ)، دواتر پێش 13.7 ملیار ساڵ گەردوونی لێوە درووستبووە ئینجا پاش ئەوە زەوی درووستبووە (ئەو کاتە ئەو گازەی کە بیردۆزەکە باسی دەکا چیتر بوونی نەبووە). کە چی ئەو ئایەتانە دەڵێن، زەوی بوونی هەبوو کاتێک ئاسمانەکان هێشتا ئەو دووکەڵەبوون، کە ئەوەش پێچەوانەی بیردۆزی تەقینەوە گەورەکەیە.

لە دوا بەشی بابەتی ئەمڕۆم، حەزدەکەم سەرچاوەی ئەو باسەی قوڕئان بهێنمە پێشچاوی خوێنەر (کە تەوڕاتە)، لەگەڵ سەرچاوەی ئەو باسە لە تەوڕات خۆشی (کە لە ئەفسانە بابلییەکانەوە هاتووە):

درووستبوونی گەردوون بەپێی تەوڕات (لە سفری تەکوین، ئیسحاحی یەکەم)، لێرەدا ببینە:

http://st-takla.org/pub_oldtest/01_gen.html

سەرچاوەی ڕاستەقینەی خوڕافاتی درووستکردنی گەردوون لە ئەفسانەی دروستکردن لە ئەفسانەی (ئینۆما ئیش)ی بابلی:

ئەم ئەفسانەیە سەرچاوەی سەرەکی هەموو ئەفسانەکانی دروستکردن بووە. ئەم ئەفسانەیە لەسەر حەوت گابەرد دۆزراوەتەوە لە کاتی لەدواگەڕانەکانی کۆشکی پاشا ئاشوور پانیباڵ. مێژووی نووسینەوەی دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای هەزارەی دووەمی پێش زایین، واتە 1500 ساڵ پێش نووسینی تەوڕات خۆی. ئەوەی خوارەوە  وەرگێڕدراوی ئەفسانەکەیە لەو بارەوە:

ئاسمان لە سەر و زەوی لە خوار نەبوو، هیچ شتێک لە بووندا نەبوو تەنیا ئاو نەبێت، کە لە سێ خواوەندا خۆیان دەنواند (ئابسو، تەعامە و مەمو)، ئابسو ئاوی سازگار و تەعامە ئاوی سوێر بوون، بەڵام مەمو هەندێک دەڵێن شەپۆڵ و هەندێک دەڵێن ئەو کەفانەی ئاون کە لەسەریەوەن. ئەم بەرجەستە ئاوییە هەموو گەردوونی پڕکردبۆوە، ئەوە ئەو سەرچاوەیە کە دواتر هەموو خواوەندەکان و بوونی لێوە دروستبووە! مەردۆخ هەڵدەستێت بە دروستکردنی گەردوون و ڕێکخستنی و دەرکردنی لە حاڵەتی بێسەروشوێنی سەرەتای بۆ حاڵەتی ڕێک و پێکی و یاساداری جووڵە و کاریگەری و شارستانییەکان. مەردۆخ هاتەوە بۆ لای لاشەی تەعامە بە تێڕامانەوە، ئەوی گرت و کردی بە دوو پارچە، نیوەی یەکەمی بۆ سەرەوە بڵند کرد و کردی بە ئاسمان، وە نیوەکەی تری تەختکرد و کردی بە زەوی!

دواتر باسی بەشەکانیتری دروستکردن دەکات و دەڵێت:‌

ئەستێرەکانی کرد بە جێگەی حەسانەوەی خواکان، ڕۆژ و مانگی دروستکرد و ڕەوگەیانی دیاریکرد، پاشان مرۆڤی دروستکرد لە خوێنی خواوەند (کنگو) کە خۆی کوشتبووی، پاشتر هەموو گیراوەکانی ئازاد کرد، دوای ئەوەی دانیان نا، کە تاوانباری یەکەم کنگو بوو، ئینجا ئاژەڵ و ڕووەکی دروستکرد. خواوەندەکانی لە دوو تیپ ڕێکخست، تیپی یەکەم لە ئاسمان کە (ئانوناکی)ن، تیپی دووەم لە زەوی و ژێرەوەی کە (ئەبجیجی)ن. دوای تەواو بوون لە کرداری دروستکردن، مەردۆخ هەموو خواوەندەکانیتر بانگهێشت دەکا و ئاهەنگیان پێدەگێڕێت و تاجی پاشایەتی لەسەر خواوەند مەردۆخ دەکەن کە دەبێتە سەرۆکی گەردوون. جا شاری بابل دروستدەکەن و لە ناوەڕاستەکەی پەرستگایەک بەرز دەکەنەوە کە بەرزییەکەی دەگاتە هەورەکان، کە ئەمە پەرستگای ئەبزاحیلایە، لەو ئاهەنگە قەشەنگەدا، هەر پەنجا ناوەکەی خواوەند مەردۆخ جاڕ دەدەن!

ئەو دوو دێڕەی کە بە ڕەنگی سوور، ڕەنگم کردبوون، زۆر لە دەقە ئیسلامییەکان دەچن، یەکەم وەک قوڕئان باسی رتق و فتق دەکات، دووەمیش وەک لە ئیسلام خوایەکەیان زیاتر لە ناوێکییان هەیە (لە ئیسلام 99 و لە بابلییەکان 50).

هەروەک بینیمان، قوڕئان بە هیچ شێوەیەک باس لە بیردۆزی تەقینەوە گەورەکە ناکات، بەڵکوو ئەوەی دەیڵێت ئەوەیە کە ئەو گەردوونە بە شەش ڕۆژ (یان هەشت؟) درووستکراوە، بە شێوازێک زۆر زۆر جیا لەوەی کە بیردۆزی بیگ بانگ باسی لێوە دەکات. نازانم تا کەی ئەو بازرگانە ئیعجازییانە یاری بە ئەقڵی ئەو خەڵکە دەکان؟ کەی واز لەو هەموو دەجەل و فڕوفێڵە دەهێنن؟! هۆشیارببنەوە، ئەوانە یاریتان پێدەکەن…

هیوادارم مێشکەکانمان ڕێنوێنیمان بکەن بۆ دۆزینەوەی ڕێگای درووست

مەم

سەرچاوەکان:

فەرهەنگی لسان العرب

تەفسیرەکان جۆراوجۆرەکان

ئەفسانەی ئینۆما ئیلیش

فەرهەنگی المحيط و المحيط المحيط