سڵاو بەڕێزان،
محەمەد وەک خەڵکانی سەردەمی خۆی، باوەڕی زۆری بە خوڕافات و قسەی دوور لە زانست و ڕاستییە زانستییەکان هەبووە، ئا لەم باسەدا، کورتەیەک لەو هەڵە زۆر زەقانە دەخەم ڕوو، وەک هەموو جارێک هیوادارم لێدوانی زانستی و دوور لە دەمارگیری ئایینی و جوێندان بخوێنمەوە.
یەکەم: لێکدانەوەی محەمەد بۆ بەدوای یەک داهاتنی وەرزەکانی ساڵ:
اشتكت النار إلى ربها ، فقالت : رب أكل بعضي بعضا ، فأذن لي بنفسين : نفس في الشتاء ونفس في الصيف ، فأشد ما تجدون من الحر ، وأشد ما تجدون من الزمهرير
الراوي: أبو هريرة المحدث: البخاري - المصدر: الجامع الصحيح - الصفحة أو الرقم: 3260 خلاصة الدرجة: [صحيح]
واتە: ئاگری دۆزەخ پەنای بۆ خوا برد و وتی: پارچەکانم وا خەریکە یەکتری دەخۆن، لەبەر ئەوە، خوا ڕێگای پێدا کە دوو نەفەس وەرگرێت، یەکێک لە زستان و یەکێک لە هاوین، گەرمترینی هاوین کە دەیبینن لە ئاگرەکەیەتی و ساردترینی زستان کە دەیبینن لە زەمهەریرەکەیتی.
لێکدانەوەی زانستی: ئەم دیاردەیە ڕوودەدات، بەهۆی گۆڕانی پلەی لاری تەوەرەی زەوی، سا لە کاتی خولخواردنی بەدەوری خۆر ئەم گۆشەیە دەگۆڕێت کە تیشکی خۆری بەر دەکەوێت، بەمەش پلەی گەرما دەگۆڕێت لە وەرزێکەوە بۆ وەرزێکیتر و لە مانگێکەوە بۆ مانگێکی تر لە شوێنێکی دیاریکراو.
دووەم: لێکدانەوەی محەمەد بۆ دیاردەی گەواڵە:
أقبلت يهود إلى النبي صلى الله عليه وسلم ، فقالوا : يا أبا القاسم أخبرنا عن الرعد ، ما هو ؟ قال : ملك من الملائكة موكل بالسحاب ، معه مخاريق من نار يسوق بها السحاب حيث شاء الله . فقالوا : فما هذا الصوت الذي نسمع ؟ قال : زجرة بالسحاب إذا زجره حتى ينتهي إلى حيث أمر . قالوا : صدقت .
الراوي: عبدالله بن عباس المحدث: الألباني - المصدر: صحيح الترمذي - الصفحة أو الرقم: 3117 خلاصة الدرجة: [صحيح]
بەکورتی: گەواڵە فریشتەیەکە لە فریشتەکانی ئەڵڵا، گۆچانێکی لەدەستە کە لە ئاگر دروستکراوە، پێیەوە لە هەورەکان دەدات تاوەکوو لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکیتریانەوە بەرێت، دەنگی گەواڵەکەش، هەمان ئەو دەنگی لێدانەی فریشتەکانە لە هەورەکان!!
لێکدانەوەی زانستی: ئەم دیاردەیە فیزیاییانە بەهۆی بەرزبوونەوەی لەناکاوی پاڵەپەستۆ و پلەی گەرمی ئەو نێوەندە هەواییەی دەوری هەورەکە (بەهۆی ڕوودانی هەورەتریشقە -بروسک-). کە ئەمەش شەپۆڵی بەرزی دەنگی دروستدەکات و گەواڵە دروستدەبێت!
سێیەم: لێکدانەوەی محەمەد بۆ دیاردەی وێکچوونی مناڵ بە دایک یان باوک:
بلغ عبد الله بن سلام مقدم رسول الله صلى الله عليه وسلم المدينة ، فأتاه فقال : إني سائلك عن ثلاث لا يعلمهن إلا نبي : ما أول أشراط الساعة ، وما أول طعام يأكله أهل الجنة ، ومن أي شيء ينزع الولد إلى أبيه ، ومن أي شيء ينزع إلى أخواله ؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : ( خبرني بهن آنفا جبريل ) . قال : فقال عبد الله : ذاك عدو اليهود من الملائكة ، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : ( أما أول أشراط الساعة فنار تحشر الناس من المشرق إلى المغرب ، وأما أول طعام يأكله أهل الجنة فزيادة كبد الحوت ، وأما الشبه في الولد : فإن الرجل إذا غشي المرأة فسبقها ماؤه كان الشبه له ، وإذا سبق ماؤها كان الشبه لها ) . قال : أشهد أنك رسول الله ، ثم قال : يا رسول الله ، إن اليهود قوم بهت ، إن علموا بإسلامي قبل أن تسألهم بهتوني عندك ، فجاءت اليهود ودخل عبد الله البيت ، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : ( أي رجل فيكم عبد الله بن سلام ) . قالوا : أعلمنا ، وابن أعلمنا ، وأخيرنا ، وابن أخيرنا ، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : ( أفرأيتم إن أسلم عبد الله ) . قالوا : أعاذه الله من ذلك ، فخرج عبد الله إليهم فقال : أشهد أن لا إله إلا الله وأشهد أن محمدا رسول الله ، فقالوا : شرنا ، وابن شرنا ، ووقعوا فيها
لراوي: أنس بن مالك المحدث: البخاري - المصدر: الجامع الصحيح - الصفحة أو الرقم: 3329 خلاصة الدرجة: [صحيح]
بەکورتی: وێکچوونی مناڵ (بەگوێرەی ئەو لێکدانەوە نایابەی محەمەد) بە باوکی، ئەو کاتە ڕوودەدات کە باوک پێش دایک بگاتە ترۆپکی چێژی سێکسی (ئۆرگازم). وە مناڵ بە دایکی دەچێت، ئەگەر دایکەکە پێش باوکی بگاتە ترۆپکی چێژی سێکسی، واتە بەکورتی مەسەلەکە دەبێتە پێشبڕکێ لەناو جێگەکەیاندا!!
لێکدانەوەی زانستی: ئێمە جینەکانی هەردوو باوانمان بۆ دەمێنێتەوە، ئەگەر بێت و یەکێک لە باوانمان جینێکی زاڵی هەبێت ئەوا ئەو سیفەتەی لێوەردەگرین (بەهۆی هەندێک کرداری زانراو لە زانستی بۆماوەیی)، خۆ هێشتا ئەگەر هەیە، کە سیفەتی جینە بەزیوەکە بۆ وەچەکە بگوێزرێتەوە، بەڵام ڕوودانی ئەوە کەمترە، هەنێک جاریش ئەمە بەشێوەیەکی هەڕەمەکی یاخۆ بەخت دەوری دەبێت، بەڵام بەهیچ شێوەیەک پەیوەندی بەوە نییە ئاخۆ کێ یەکەم جار دەگاتە ترۆپکی چێژەوە.
چوارەم: دیاریکردنی ڕەگەزی کۆرپەلە:
وكل الله بالرحم ملكا ، فيقول : أي رب نطفة ، أي رب علقة ، أي رب مضغة ، فإذا أراد الله أن يقضي خلقها ، قال : أي رب ، ذكر أم أنثى ، أشقي أم سعيد ، فما الرزق ، فما الأجل ، فيكتب كذلك في بطن أمها
لراوي: أنس بن مالك المحدث: البخاري - المصدر: الجامع الصحيح - الصفحة أو الرقم: 6595خلاصة الدرجة: [صحيح]
بەکورتی: لە نێو ڕەحمی ئافرەتدا، فریشتەیەک هەیە، دوای پیتاندنی هێلکۆکەی مێینە، بە چل و دوو ڕۆژ، ئەم فریشتەیە لەگەڵ خوا قسەدەکات و پرسیاری لێدەکات دەربارەی ڕەگەزی کۆرپەکە و ڕزق و ڕۆزییەکەی و تەمەنی و ئایا خۆشحاڵە یا نا، ئەمانەش هەموو دەنووسێتەوە لە سکی دایکیدا!
لێکدانەوەی زانستی: کاتێک کە سپێرمی (تۆوی نێرینە) جۆری (y) هێلکۆکە دەپیتێنێت، کە لە جۆری (x) دایە، ئەوا کۆرپەکە کڕۆمۆسۆمی جۆری (xy) هەڵدەگرێت و نێرینە دەردەچێت، بەڵام: کاتێک کە سپێرمی (تۆوی نێرینە) جۆری (x) هێلکۆکە دەپیتێنێت، کە لە جۆری (x) دایە، ئەوا کۆرپەکە کڕۆمۆسۆمی جۆری (xx) هەڵدەگرێت و مێینە دەردەچێت.
پێنجەم: ژمارەی ئەندامەکانی کافر وەک ئەوەی موسڵمانان نییە:
يأكل المسلم في معى واحد ، والكافر يأكل في سبعة أمعاء
الراوي: أبو هريرة المحدث: البخاري - المصدر: الجامع الصحيح - الصفحة أو الرقم: 5397خلاصة الدرجة: [صحيح]
بەکورتی: کافر وەک موسڵمانان نین لە ژمارەی ئەندامانی لەشی، ئەوەتا موسڵمان یەک ڕیخۆڵەی هەیە کەچی کافر حەفتانی هەیە!
لێکدانەوەی زانستی: ڕیخۆڵە ئەندامێکی سەرەکی کۆ ئەندامی هەرسە، درێژییەکەشی لە 7 مەتر زیاتر نابێت لای نێرینەی پێگەیشتوو، ژمارەکەشی نەگۆڕە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر (چ کافر بێت و چ موسڵمان)
شەشەم: لێکدانەوەی محەمەد بۆ گریانی کۆرپە کاتی لەدایکبوون:
ما من بني آدم مولود إلا يمسه الشيطان حين يولد ، فيستهل صارخا من مس الشيطان ، غير مريم و ابنها
الراوي: أبو هريرة المحدث: الألباني - المصدر: صحيح الجامع - الصفحة أو الرقم: 5700خلاصة الدرجة: [صحيح]
بە کورتی: کاتێک کۆرپە لەدایک دەبێت، شەیتان زەفەری پێدەبات ئەمەش وادەکات کە کۆرپەکە بگریێت و هاواربکات!
لێکدانەوەی زانستی ئەم دیاردەیە: کۆرپە لەبەر دوو هۆ دەگریێت لە کاتی دەرچوونی لە سکی دایکی، یەکەم، بەهۆی گواستنەوەی لە تارییکی بۆ ڕووناکی، بەشێوەیەکی زۆر ناکاوی (هەر لەبەر ئەوەشە کۆرپە چاوانی توند دەنوقێنێ)، دووەمیش چونکە کۆرپە بۆ یەکەم جار هەناسە دەدات، کە ئەمەش دەبێتە هۆی ئازار بۆی.
حەوتەم: لێکدانەوەی محەمەد بۆ بانگدانی کەڵەشێر و زەڕینی گوێدرێژ:
إذا سمعتم صياح الديكة فاسألوا الله من فضله ، فإنها رأت ملكا ، وإذا سمعتم نهيق الحمار فتعوذوا بالله من الشيطان ، فإنه رأى شيطان
االراوي: أبو هريرة المحدث: البخاري - المصدر: الجامع الصحيح - الصفحة أو الرقم: 3303خلاصة الدرجة: [صحيح]
بەکورتی: کەڵەشێر لە بەیانیان بانگ دەدات، چونکە فریشتە دەبینێت و گوێدرێژیش دەزەڕێت، چونکە شەیتان دەبینێت (بۆ خوێندنەوەی زیاتر، ئەم بابەتە سەیربکە).
لێکدانەوەی زانستی: کەڵەشێر بۆ چەند مەبەستێک بانگدەدات، یا بۆ دووبارە پەیوەندیکردنەوە بە پەلەوەڕەکانەوە، دوای ئەوەی شەوەکەی هەمووی لێیان دابڕابوو، یان لەبەر ئەوەی کە ئاگاداریان بکاتەوە بە بوونی مەترسیێک وە یاخۆ بۆ ئەوەی بانگیان بکات، کە خواردنێکی دۆزیوەتەوە، سەبارەت بە زەڕینی گوێدرێژیش، ئەوە کاتێک ڕوو دەدات، کە هەست بە تەنیایی بکات، چونکە گوێدرێژ لە ئاژەڵە کۆمەڵایەتییەکانە.
هەشتەم: لێکدانەوەی محەمەد بۆ خواردن بەدەستی چەپ:
أن رجلا أكل عند رسول الله صلى الله عليه وسلم بشماله . فقال ( كل بيمينك ) قال : لا أستطيع . قال ( لا استطعت ) ما منعه إلا الكبر . قال : فما رفعها إلى فيه
الراوي: سلمة بن الأكوع المحدث: مسلم - المصدر: المسند الصحيح - الصفحة أو الرقم: 2021خلاصة الدرجة: [صحيح]
بەکورتی: هەرکەسێک کە بەدەستە چەپ نان بخوات، ئەوە خۆ بەزلزانە و خۆی بەسەر ئەو کەسەوە هەڵدەکێشێت کە لەگەڵی دادەنیشێت!
لێکدانەوەی زانستی: چۆپان، یاخۆ زاڵبوونی دەستە چەپ، ئەو کاتە ڕوودەدات، کاتێک کە کۆرپە ڕێژەیەکی زۆری لە هۆڕمۆنی (تستاسترۆن) بەردەکەوێت بەر لەدایکبوون، کە ئەمەش دەبێتە هۆی زیادە گەشەکردنی نیوەی چەپی مێشکی، کە ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی مرۆڤەکە پەنا بۆ دەستە چەپی ببات بۆ کاری ڕۆژانەی لەبری دەستە ڕاستی!
تێبینی: ئەم بابەتەم، وەرگێڕاوە، لە عەرەبییەوە، ئەمە سەرچاوە عەرەبییەکەیە، خاوەنی ئەم نووسینە، ئێستا گیراوە، لەلایەن توندڕەوەکانی فەڵەستین (بزووتنەوەی فەتح)، بە تۆمەتی نووسینی بابەتی دژ بە ئیسلام!! هیوامە بە زووترین کات بە ئازادی شادببێتەوە.
هیوادارم مێشکەکانمان ڕێنوێنیمان بکەن بۆ ڕێگای دروست
مەم
