مایەپووچی ئیعجازەکان لە ئایینەکاندا

سڵاو بەڕێزان،

تێبینی:‌ پێش دوو هەفتە، ئەم بابەتەم بە زمانی عەرەبی لە یانەی مولحیدە عەرەبەکان بڵاوکردەوە، لەژێر ناوی (I am free) ئێستاش هەڵدەستم بە وەرگێڕانی بۆ زمانی کوردی، دوای چەند دەسکارییەکی بچووک، جێی ئاماژە پێکردنە کە ئەو یانەیە، بەبەر هێرشی توندڕەوە ئیسلامییەکان کەوت و هاککرا، دوای ئەوەی بۆیان نەکرا بەبەڵگەوە وەڵامی ئەو هەموو پرسیارانە بدەنەوە، ناچار دەستیان بە کردارە تێکدەرەکانی خۆیان کرد.
زۆربەی ئایینەکان (وە ئایینە ئیبراهیمییەکان بەتایبەتی -ئیسلام و مەسیحی و یەهوودی-)، خۆیان بە بوونی پەرجۆی (موعجیزە) جۆراوجۆر هەڵدەکێشن و دەیانەوێت بەو هۆیەوە بیسەلمێنن کە ئایینەکەیان تاکە ئایینی درووستە و هەر ئەو ئایینە دەبێت پەیڕەوبکرێت، ئەو ئایینەیە کە لەلایەن خوای دروستکەری ئەو گەردوونەوە پەسەندە! بەڵام لێرەدا پرسیارێکی لۆجیکی خۆی دەهێنێتە پێشەوە، بۆ ئەم پەرستراوە ئەو پەرجۆیانە دەنێرێت؟ بێگومان وەڵامەکەی لە یەک لەم دووانە دەرناچێت:

1. ئەو پەرستراوە، دەیەوێت مرۆڤەکان باوەڕ بە پەیامەکەی و نێردراوەکەی بکەن.
2. بەبێ هۆ، تەنها بۆ ڕابواردن -بێگومان، لەو هۆیە ناکۆڵمەوە، چونکە من بە هیچ شێوەیەک ڕازی نابم، بەندەی خوایەکی گێل بم!-

وانازانم، جگە لەم دوو هۆیە، هۆی تر هەبێت، ئادەی ئەگەر هۆی تر هەیە، لە لێدوانەکان بۆمی بنووسن.

با وادابنێین، هۆکاری یەکەم (واتە بۆ ئەوەی باوەڕبکەین کە ئەم پەیامە لەلایەن پەرستراوەکەوە ناردراون) لەدوای ناردنی پەرجۆکانە. ئەوا دەتوانین بڵێن، ئەم هۆیە بێمانا ترین هۆیە، چونکە پەرستراوەکە لە توانای داهەبوو کارێکی زۆر ساناتر و کاریگەرتر بکات. بەڵێ دەیتوانی خۆی دەربخا (ببینرابا)! لەوانەیە بڵێن، بەڵام ئەو پەرستراوە دەیەوێت تاقیمانبکاتەوە! کەوایە، کە دەیەوێت تاقیمان بکاتەوە بۆ پەرجۆ دەنێرێت؟ لەوانەیە بڵێن، باشە ئەی چۆن باوەڕ بەم نێردراوە بکەین کە لەلایەن ئەوەوە ناردراوە، ئەی چۆن باوەڕبکەین ئەو پەرستراوە درووستکراوی گەردوونە؟ زۆر چاکە، ئێستا من پێتان دەڵێم، ئایا ئێوە چەند پەرجۆتان هەیە، لە کاتی ئێستاتاندا؟

هەرچی مەسیحییەکانن، ناتوانن ئاماژە بۆ پەرجۆیەکانی مەسیح بکەن، چونکە لەکاتی ئێستا (جگە لە وتەی بێبەڵگە) هیچ بەڵگەیەکیتریان نییە. کەسێک ناتوانێت یەکێک لە پەرجۆیەکانی مەسیح ببینێت لە ئێستادا. هەمان شت دەتوانین بڵێین بە مووسا و ئەوانیتریش.

سەبارەت بە قوڕئانیش، چۆن دەتوانم بەوە بڵێم پەرجۆ (موعجیزە)؟ لە کاتێکا تەنها عەرەبەکان دەتوانن لە ئیعجازییەکەی بگەن (ئەوە ئەگەر تێیدا هەبێت). عەرەبەکانیش (بە پیاوە ئایینییە موسڵمانەکانیشەوە) خۆیان کۆک نیین، لەسەر ئەوەی کە ئایا قوڕئان پەرجۆیە یان نا، زۆریش هەنە (بەتایبەتی لە نا موسڵمانەکان -مەسیحی و بێئایین و ئەتێستەکان-) -بە دەقێکی زۆر چرووک و بێهێزی دەبینن، بۆ ئەم باسە سەیری ئەم زنجیرە بابەتە بکە-.

باشە، کێ لە ئێوە من بە ئاقڵ دادەنێت ئەگەر، ئەو دوو دێرە شیعرەی کوردی گۆرانی بخەمە بەردەستی فەڕەنسییەک و پێیبڵێم ئەوە پڕیەتی لە پەرجۆ! -تێبینی، خاوەنی ئەم دوو دێرە پیر شالیاری قوتابی زەردەشت بوو و خۆی بە بانگخوازێکی ئایینی زەردەشتی دادەنا-

وەروێوە وارێ، وەروە وەرێنە
وەريسە بڕيۆ، چوار سەرێنە
کەرگە جە هێلەن، هێلە جە کەرگەن
ڕەواس جە ڕەواس، وەرگ جە وەرگەن!

بە کورتی: خاوەنی ئەو دوو دێرە باس لە بەفر دەکات -تێبینی:‌ قوڕئان هیچ باسی بەفری نەکردووە، چونکە محەمەد خۆی بەفری نەبینیبوو-، پاشان دەڵێت، ئەگەر گوریسێکتان پساند، ئەوا چوار سەری بۆ پەیدا دەبێت، واتە، ئەگەر لەگەڵ یەکتر بەشەڕ بێن، ئەوا لەناودەچن بەهۆی بوونی زیاتر لە سەرۆکێک. پاشان باس لە درووستکراوەکان دەکات و دەڵێت، مریشک لە هێلکە و هێلکە لە مریشک و ڕێوی لە ڕێوی و گورگ لە گورگەوە پەیدا دەبێت، واتە وەک قوڕئان و عەهدی کۆن و نوێ باوەڕی بە درووستکردنی زیندەوارن هەیە، نەوەک بە بیردۆزی پەرەسەندن.

دڵنیاشتان دەکەمەوە، کە ئەم دێرانە هیچ هەڵەیەکی ڕێزمانی تیا نییە (نەوەک وەک قوڕئان کە لە چەندین شوێن هەڵەی ڕێزمانی تیادا هەیە، بۆ زانیاری زیاتر سەردانی ئەم سێ لاپەڕەیە بکە یەکەم، دووەم و سێیەم)، وە زۆر ڕەوانبێژیشە، لەگەڵ ئەوەشدا واتاکەی زۆر ڕوون و ئاشکرایە و هیچ شوێن بۆ لێکدانەوە و تەئویل کردن ناهێڵێتەوە -واتە، بەکورتی لە قوڕئان بەرزترە، هەر چ نەبێت بۆ کوردێکی وەکوو من-.

بەڵێ، قوڕئان ئاوایە بۆ ئەو کەسانەی کە عەرەب نین، چەند پارچە شیعرێکە، بە زمانێکی بێگانە نووسراوە، ئەوانی بەو زمانە ئاخاوتن دەکەن کۆک نین، ئایا پڕە لە پەرجۆ، یان پەرجۆی تیا نییە و پڕە لە هەڵە. باشە سوودی ئەو پەرجۆیە چییە ئەگەر تێینەگەم؟ بەڕاستی، ئەو پەرجۆیە زۆر بەوە دەچێت، ئەگەر وێنەیەکی نایاب بدەیت بە یەکێکی کوێر و پێیبڵێیت، ئەو وێنەیە ئیعجازی هونەری تیایە، ئایا ئەو کوێرە لەسەری پێویستە کە باوەڕت پێبکات؟ ئاخر ئەو بانگەشەیە جێگەی گاڵتەجاڕی نییە؟

کوا بەڵگەی خوا بۆ نا عەرەبەکان؟؟ بۆ خوا نەیتوانیوە بە هەموو زمانەکان پەیامی خۆی بنێرێت؟ ئەو خوایە بۆ ئەوەندە گرنگی بە عەرەبەکان داوە، کە بە چەندین شێواز قوڕئان دەخوێنرێتەوە، تا بۆ هەموو دیالێکتەکانی نیمچە دورگەی عەرەبی ئاسانبێت خوێندنەوەکەی، بەڵام هیچ بیرێکی لەو هەموو گەل و زمانە جیاوازانەی جیهان نەکردۆتەوە!! لەهەمووی سەیرتر، هەر لەو قوڕئانە، ئەو ئایەتەمان دەکەوێتە بەرچاو:

((وَلَوْ جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا أَعْجَمِيًّا لَقَالُوا لَوْلَا فُصِّلَتْ آيَاتُهُ أَأَعْجَمِيٌّ وَعَرَبِيٌّ قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاءٌ وَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ فِي آذَانِهِمْ وَقْرٌ وَهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى أُولَئِكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ)) فصلت – الاية 44

باشە ئێستا من دەڵێم، قوڕئانم بە کوردی دەوێت، تا بتوانم ئەو تامەی لێبکەم کە یەکێکی عەرەبی تامی لێدەکات. ئایا مافی خۆم نییە؟ لەوانەیە، پێم بڵێن، جا خۆ ناکرێت خوا بە هەموو زمانەکان پەیامی خۆی بنێرێت، باشە من دەڵێم، ئەو خوایەی کە دەسەڵاتی کۆتایی نییە، بۆچ ناتوانێت ئەوە بکات؟

هیوادارم مێشکەکانمان ڕێنموونیمان بکات بۆ دۆزینەوەی ڕێگای ڕاست
مەم